Salicylic acid là chất ức chế quá trình tạo ra chất gây đau, sốt. Để tạo ra salicylic acid trong cơ thể, một loại thuốc giảm đau có thành phần chính là aspirin được đưa vào cơ thể dưới dạng viên uống. Trong cơ thể, aspirin chuyển hoá thành salicylic acid theo phương trình phản ứng sau:
a) Phản ứng trên được gọi là phản ứng xà phòng hoá.
b) Do salicylic acid có hai nhóm chức khác nhau nên salicylic acid là hợp chất hữu cơ tạp chức.
c) Mức độ thuỷ phân của aspirin trong dạ dày (pH = 1,5 – 3,5) lớn hơn mức độ thuỷ phân aspirin trong máu (pH = 7,35 – 7,45).
d) Khi tác dụng với kiềm dư, số mol kiềm (OH-) phản ứng gấp 2 lần số mol aspirin.
Câu trả lời tốt nhất
(a) Sai, phản ứng trên thủy phân ester trong môi trường acid, không phải xà phòng hóa (thủy phân ester trong môi trường base).
(b) Đúng, salicylic acid có hai nhóm chức là carboxyl và phenol nên salicylic acid là hợp chất hữu cơ tạp chức.
(c) Đúng, aspirin bị thủy phân trong môi trường kiềm nhanh hơn so với môi trường acid, tuy nhiên với môi trường kiềm rất yếu (pH = 7,35 – 7,45) thì OH- ít ỏi sẽ không phát huy được vai trò thủy phân aspirin. Dưới góc độ xúc tác acid, dạ dày với pH rất thấp lại có ưu thế hơn, tức là quá trình thủy phân trong dạ dày thuận lợi hơn trong máu.
Chiều thuận của phản ứng có sinh acid, tuy nhiên acid carboxylic rất khó tương tác với phenol tạo ester, phản ứng trên là thuận nghịch nhưng chiều thuận lại chiếm ưu thế vượt trội (Kc rất lớn), vì vậy môi trường acid vừa là xúc tác, vừa là nhân tố cản trở chiều thuận nhưng không đáng kể.
(d) Sai:
CH3COOC6H4COOH + 3NaOH —> CH3COONa + NaOC6H4COONa + 2H2O