Một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm nghiên cứu tính tan và khả năng thủy phân của ester trong các điều kiện khác nhau.
Chuẩn bị: Isoamyl acetate (cho biết t°nc = -78°C; t°s = 142°C; D = 0,876 g/cm³), dung dịch H2SO4 20%, dung dịch NaOH 30%, nước cất, ống nghiệm và các dụng cụ cần thiết khác.
Các bước tiến hành:
• Bước 1: Cho 5 mL nước cất vào ống nghiệm (1); 5 mL dung dịch H2SO4 20% vào ống nghiệm (2); 5 mL dung dịch NaOH 30% vào ống nghiệm (3).
• Bước 2: Thêm vào mỗi ống nghiệm 2 mL isoamyl acetate, lắc đều chất lỏng trong các ống nghiệm.
• Bước 3: Đun cách thuỷ các ống nghiệm trong khoảng thời gian 20 phút.
• Bước 4: Lấy các ống nghiệm đó ra và quan sát hiện tượng (hình vẽ minh họa).
a) Ở bước 4, ống nghiệm (2) chỉ chứa các chất isoamyl alcohol, acetic acid, isoamyl acetate và nước.
b) Dựa vào kết quả thí nghiệm, có thể rút ra kết luận: tất cả các phản ứng thuỷ phân ester trong môi trường acid là phản ứng thuận nghịch; tất cả các phản ứng thuỷ phân ester trong môi trường kiềm là phản ứng một chiều.
c) Ở bước 4, chất lỏng phía trên trong ống nghiệm (1) là isoamyl acetate.
d) Phản ứng thủy phân isoamyl acetate trong ống nghiệm (3) biểu diễn được bởi phương trình sau:
Câu trả lời tốt nhất
(a) Sai, ống (2) có các chất H2SO4, isoamyl alcohol, acetic acid, isoamyl acetate và nước.
(b) Sai, kết quả thí nghiệm chỉ đúng với hầu hết ester. Một số ester, ví dụ CH3COOC6H5, HCOOCH=CH2… vẫn thủy phân 1 chiều trong môi trường acid.
(c) Đúng, ống 1 isoamyl acetate không bị thủy phân, không tan, nhẹ hơn nên nổi lên trên.
(d) Sai, alcohol tạo ra là (CH3)2CHCH2CH2OH.