Ethyl acetate được điều chế bằng cách đun nóng hỗn hợp gồm acetic acid, ethanol và dung dịch H2SO4 98% (xúc tác) trong bình cầu có nhánh, phản ứng tổng hợp xảy ra theo phương trình hoá học sau:
CH3COOH + C2H5OH (H2SO4 đặc, 70 – 80°C) ⇋ CH3COOC2H5 + H2O (1)
Mô hình điều chế và tách ethyl acetate như sau:
Chất lỏng trong bình hứng được cho vào phễu chiết chứa sẵn một thể tích tương đương của dung dịch NaCl bão hoà, lắc đều sau đó để lắng và chiết lấy ester.
a) Phản ứng (1) được gọi là phản ứng ester hóa.
b) Chất lỏng trong bình hứng là ethyl acetate và nước, không có ethyl alcohol và acetic acid do đã phản ứng hết với nhau.
c) Tại phễu chiết, NaCl làm tăng sự phân cực và tăng khối lượng riêng của dung dịch nước để giảm độ tan và hạn chế sự phân bố của ethyl acetate trong nước.
d) Vai trò H2SO4 là xúc tác và hút nước để chuyển dịch cân bằng trong phản ứng ester hóa.
Câu trả lời tốt nhất
(a) Đúng, phản ứng giữa carboxylic acid và alcohol tạo ester là phản ứng ester hóa.
(b) Sai, phản ứng thuận nghịch nên ethyl alcohol và acetic acid không thể chuyển hóa hết. Chất lỏng trong bình hứng chủ yếu là ester có lẫn một ít tạp chất khác (alcohol, H2O…)
(c) Đúng
(d) Đúng, H2SO4 đặc cung cấp H+ làm xúc tác cho phản ứng. H2SO4 đặc cũng háo nước mạnh, tạo các hydrate bền với H2O, ngăn cản H2O tham gia quá trình thuận nghịch trong phản ứng ester hóa.