Isoamyl acetate (D = 0,876 g/mL) có mùi chuối nên được dùng làm hương liệu nhân tạo. Trong ngành sơn, isoamyl acetate được dùng làm dung môi sơn mài. Isoamyl acetate được điều chế theo các bước sau:
• Bước 1: Cho vào bình cầu 15 mL isoamyl alcohol (D = 0,810 g/mL), 10 mL acetic acid (D = 1,049 g/mL) và 7,0 mL H2SO4 đậm đặc, cho thêm vào bình vài viên đá bọt. Lắp ống sinh hàn hồi lưu thẳng đứng vào miệng bình cầu. Sau đó đun nóng bình cầu trong khoảng 1 giờ.
• Bước 2: Sau khi đun, để nguội rồi rót sản phẩm vào phễu chiết, lắc đều rồi để yên khoảng 5 phút, chất lỏng tách thành hai lớp, loại bỏ phần chất lỏng phía dưới, lấy phần chất lỏng phía trên.
• Bước 3: Cho từ từ dung dịch Na2CO3 10% vào phần chất lỏng thu lấy ở bước 2 và lắc đều cho đến khi không còn khi thoát ra, thêm tiếp 20 mL dung dịch NaCl bão hòa rồi để yên, khi đó chất lỏng tách thành hai lớp. Chiết lấy phần chất lỏng phía trên, làm khan, ta thu được isoamyl acetate.
Câu 1. Cho các phát biểu sau:
(a) Isoamyl acetate rất ít tan trong nước vì có khối lượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêng của nước.
(b) Ở bước 3, không thể thay dung dịch Na2CO3 bằng dung dịch NaOH dư.
(c) Ở bước 1, xảy ra phản ứng thế nhóm -OH của alcohol bằng gốc CH3COO-.
(d) Nếu hiệu suất phản ứng este hóa là 54% và lượng isoamyl acetate bị hao hụt tối đa 6% thì thể tích isoamyl acetate thu được là 10,4 mL (Làm tròn kết quả đến hàng phần mười).
Số phát biểu đúng là
A. 3. B. 4. C. 1. D. 2.
Câu 2. Xét đúng sai:
a) Sử dụng phương pháp kết tinh để tách isoamyl acetate ra khỏi hỗn hợp sau phản ứng.
b) Nếu hiệu suất phản ứng ester hoá là 60% và lượng isoamyl acetate bị hao hụt mất 5% trong quá trình tách ester thì khối lượng ester thu được 10,23 gam.(Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng phần trăm.)
c) Thêm dung dịch Na2CO3 ở bước 3 nhằm mục đích loại bỏ acid lẫn trong isoamyl acetate.
d) Isoamyl acetate rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêng của nước.
Câu trả lời tốt nhất
Câu 1.
(a) Sai, isoamyl acetate rất ít tan trong nước vì phần kỵ nước (gốc hydrocarbon) lớn, liên kết hydrogen liên phân tử với H2O tuy có nhưng rất yếu không đủ để bù lại.
(b) Đúng, nếu dùng NaOH dư thì ester sẽ bị thủy phân gây thất thoát.
(c) Sai, phản ứng ester hóa có sự thay thế H trong -OH của alcohol bằng gốc CH3CO-.
(d) Đúng
n(CH3)2CHCH2CH2OH = 15.0,81/88 = 0,1381
nCH3COOH = 10.1,049/60 = 0,1748
nCH3COOCH2CH2CH(CH3)2 = 0,1381.54%.94% = 0,07 mol
—> V CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 = 0,07.130/0,876 = 10,4 mL
Câu 2.
(a) Sai, sử dụng phương pháp chiết để tách isoamyl acetate ra khỏi hỗn hợp sau phản ứng.
(b) Đúng
n(CH3)2CHCH2CH2OH = 15.0,81/88 = 0,1381
nCH3COOH = 10.1,049/60 = 0,1748
nCH3COOCH2CH2CH(CH3)2 = 0,1381.60%.95% = 0,0787 mol
—> mCH3COOCH2CH2CH(CH3)2 = 0,0787.130 = 10,23 gam
(c) Đúng:
Na2CO3 + H2SO4 —> Na2SO4 + CO2 + H2O
Na2CO3 + 2CH3COOH —> 2CH3COONa + CO2 + H2O
(d) Đúng, isoamyl acetate rất ít tan trong nước vì phần kỵ nước (gốc hydrocarbon) lớn, liên kết hydrogen liên phân tử với H2O tuy có nhưng rất yếu không đủ để bù lại. Isoamyl acetate có khối lượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêng của nước.
