Adipic acid là hóa chất quan trọng được dùng trong sản xuất vải sợi (nylon-6,6) và nhiều sản phẩm thông dụng khác như thảm, dây thừng hay lông bàn chải đánh răng… Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ Nano (IBN) của Singapore vừa phát hiện một sơ đồ hóa học mới có thể chuyển hóa đường glucose thành adipic acid như sau:
Câu 1. Trong công nghiệp adipic acid được dùng để sản xuất poly(hexamethylene adipamide) qua phản ứng trùng ngưng giữa hexamethylenediamine và adipic acid với hiệu suất đạt 90%.
a) 1,0 mol mucic acid (HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH) làm mất màu tối đa 2,0 mol Br2 tạo ra chất hữu cơ có phần trăm khối lượng bromine là 68,67% (kết quả được làm tròn đến hàng phần trăm).
b) Hiện nay, nylon-6,6 được dùng để sản xuất chỉ nha khoa chứa 90% poly(hexamethylene adipamide). Lượng adipic acid được tạo ra từ 216 kg glucose theo sơ đồ (1) có thể sản xuất được 206 kg chỉ nha khoa (kết quả lấy đến phần nguyên).
c) Trong y học dung dịch glucose 5% được dùng làm dịch truyền tĩnh mạch.
d) Phân tử adipic acid có 4 nhóm methylene.
Câu 2. Trong công nghiệp adipic acid được dùng để sản xuất poly(hexamethylene adipamide) qua phản ứng trùng ngưng giữa hexamethylenediamine và adipic acid với hiệu suất đạt 80%.
a) Tơ nylon-6,6 thuộc loại polypeptide.
b) Hiện nay, nylon-6,6 được dùng để sản xuất chỉ nha khoa chứa 90% poly(hexamethylene adipamide). Lượng adipic acid được tạo ra từ 270 kg glucose theo sơ đồ (1) có thể sản xuất được 229 kg chỉ nha khoa (Kết quả làm tròn đến hàng đơn vị).
c) 1,0 mol mucic acid làm mất màu tối đa 2,0 mol Br2 tạo ra chất hữu cơ có phần trăm khối lượng bromine là 52,98% (Kết quả được làm tròn đến hàng phần trăm).
d) Trong 1 phân tử adipic acid có 6 nhóm methylene.
Câu 3. Adipic acid là hóa chất quan trọng được dùng trong sản xuất vải sợi (nylon-6,6) và nhiều sản phẩm thông dụng khác như thảm, dây thừng hay lông bàn chải đánh răng… Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ Nano (IBN) của Singapore vừa phát hiện một sơ đồ hóa học mới có thể chuyển hóa đường glucose thành adipic acid theo sơ đồ:
Glucose (C6H12O6) → cis,cis-muconic acid (HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH) → adipic acid (HOOC[CH2]4COOH)
Trong công nghiệp adipic acid được dùng để sản xuất poly(hexamethylene adipamide) qua phản ứng giữa hexamethylenediamine và adipic acid với hiệu suất đạt 90%.
nH2N[CH2]6NH2 + nHOOC[CH2]4COOH → (-HN[CH2]6NH-OC[CH2]4CO-)n + 2nH2O
a) 1,0 mol muconic acid làm mất màu tối đa 2,0 mol Br2 .
b) Tơ nylon-6,6 thuộc loại tơ tổng hợp, có chứa liên kết peptide, kém bền trong môi trường kiềm nóng.
c) Phản ứng giữa hexamethylenediamine và adipic acid gọi là phản ứng trùng ngưng.
d) Hiện nay, nylon-6,6 được dùng để sản xuất chỉ nha khoa chứa 90% poly(hexamethylene adipamide). Lượng adipic acid được tạo ra từ 100 kg glucose theo sơ đồ trên (với hiệu suất 75%) có thể sản xuất được 96 kg chỉ nha khoa. (Kết quả làm tròn đến hàng đơn vị).
Câu trả lời tốt nhất
Câu 1.
(a) Sai, sản phẩm là C4H4Br4(COOH)2 có %Br2 = 320/462 = 69,26%
(b) Đúng
Chuyển hóa: nC6H12O6 —> [-OC-(CH2)4-CONH-(CH2)6-NH-]n
m poly(hexamethylene adipamide) = 216.80%.95%.90%.226/180 = 185,5008 kg
—> m chỉ nha khoa = 185,5008/90% = 206 kg
(c)(d) Đúng
Câu 2.
(a) Sai, tơ nylon-6,6 thuộc loại polyamide.
(b) Đúng
Chuyển hóa: nC6H12O6 —> [-OC-(CH2)4-CONH-(CH2)6-NH-]n
m poly(hexamethylene adipamide) = 270.80%.95%.80%.226/180 = 206,112 kg
—> m chỉ nha khoa = 206,112/90% = 229 kg
(c) Sai, sản phẩm là C4H4Br4(COOH)2 có %Br2 = 320/462 = 69,26%
(d) Sai, trong 1 phân tử adipic acid có 4 nhóm methylene.
Câu 3.
(a) Đúng: HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH + 2Br2 —> HOOC[CHBr]4COOH
(b) Sai, liên kết -CONH- trong tơ nylon-6,6 là liên kết amide. Tơ nylon-6,6 là tơ tổng hợp, kém bền trong môi trường kiềm nóng.
(c) Đúng, từ các monomer hexamethylenediamine và adipic acid, ngoài sản phẩm là polymer còn tách ra các phân tử nhỏ (H2O) nên đây là phản ứng trùng ngưng.
(d) Sai
Chuyển hóa: nC6H12O6 —> [-OC-(CH2)4-CONH-(CH2)6-NH-]n
m poly(hexamethylene adipamide) = 100.75%.90%.226/180 = 84,75 kg
—> m chỉ nha khoa = 84,75/90% = 94,2 kg