Quặng vàng tồn tại trong tự nhiên thường có hàm lượng vàng thấp. Phương pháp tách vàng phù hợp hiện nay là phương pháp Cyanide. Theo phương pháp này, để thu hồi vàng từ quặng, người ta thường nghiền nhỏ quặng rồi hòa tan trong dung dịch KCN (potassium cyanide, rất độc) cùng với dòng không khí liên tục được thổi vào. Khi đó, vàng bị hòa tan tạo thành phức chất (các chất khác trong quặng không phản ứng với KCN) :
4Au(s) + 8KCN(aq) + O2(g) + 2H2O(l) → 4K[Au(CN)2](aq) + 4KOH(aq) (1)
Tiếp theo cho bột kẽm đến dư vào dung dịch phức, thu được bột vàng (có lẫn một ít bột kẽm):
Zn(s) + 2K[Au(CN)2](aq) → K2[Zn(CN)4](aq) + 2Au(s) (2)
a) Phương pháp sử dụng để tách kim loại vàng ở trên là phương pháp thủy luyện.
b) Để loại bỏ Zn lẫn trong bột vàng, có thể dùng dung dịch HCl dư.
c) Trong phản ứng số (1), Au là chất bị oxi hóa còn O2 trong không khí là chất bị khử.
d) Ở phản ứng (2), nếu khối lượng bột kẽm thêm vào là 97,5 gam thì sẽ thu được 229,1 gam hỗn hợp kim loại, trong đó có 177,3 gam vàng (hiệu suất phản ứng đạt 100%).
Câu trả lời tốt nhất
(a) Đúng, thủy luyện là phương pháp dùng các dung dịch hóa chất (như KCN, acid, base…) để hòa tan kim loại hoặc hợp chất của kim loại khỏi quặng, sau đó dùng kim loại mạnh hơn để đẩy kim loại yếu ra khỏi dung dịch phức/muối.
(b) Đúng, Au hoạt động hóa học rất kém, Zn lại tan trong dung dịch HCl, vì vậy để loại bỏ Zn lẫn trong bột vàng, có thể dùng dung dịch HCl dư: Zn tan hết, chất rắn còn lại là Au.
(c) Đúng, Au là chất bị oxi hóa (chất khử); O2 là chất bị khử (chất oxi hóa).
(d) Sai:
nZn phản ứng = x —> nAu = 2x
m kim loại sau phản ứng = 97,5 – 65x + 197.2x = 229,1
—> x = 0,4
—> mAu = 197.2x = 157,6 gam
