Trong giai đoạn phòng chống dịch bệnh, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo sử dụng dung dịch sát khuẩn tay có nồng độ ethanol từ 65% – 80% thể tích. Ngoài ra một số sản phẩm kháng khuẩn còn chứa triclosan (công thức cấu tạo như hình bên).
Một nhóm học sinh tại trường THPT đã vào phòng thí nghiệm tiến hành pha chế 1500 mL dung dịch khử khuẩn theo công thức sau: Lấy 1100 mL ethanol 96° trộn với 300 mL glycerol, sau đó bổ sung nước cất và khuấy đều đến khi thể tích dung dịch đạt đúng vạch định mức 1500 mL. Biết độ cồn là thể tích của ethanol nguyên chất có trong 100 mL dung dịch.
a) Glycerol có tên thay thế là propane-1,2,3-triol, có vai trò như một chất giữ ẩm cho da.
b) Trong công thức pha chế trên, nếu nhóm học sinh thay thế hoàn toàn ethanol bằng methanol thì vẫn thu được dung dịch có khả năng diệt khuẩn tương đương và đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
c) Độ cồn của dung dịch sau khi pha chế theo công thức của nhóm học sinh trên là 70,4° (Kết quả làm tròn đến hàng phần mười).
d) Triclosan là hợp chất hữu cơ chứa nhóm chức -OH của alcohol nên có tính sát khuẩn cao.
Câu trả lời tốt nhất
(a) Đúng, do có nhiều nhóm -OH mang tính ưa nước, glycerol có khả năng hút ẩm từ không khí và giữ ẩm cho da, tránh làm khô da tay khi sử dụng cồn sát khuẩn. Glycerol có tên thay thế là propane-1,2,3-triol.
(b) Sai, methanol (CH3OH) cực kỳ độc đối với cơ thể người. Nó có thể hấp thu qua da, đường hô hấp hoặc tiêu hóa, gây ngộ độc nặng, tổn thương thần kinh, mù lòa hoặc thậm chí tử vong. Vì vậy, tuyệt đối không được thay thế ethanol bằng methanol trong các sản phẩm sát khuẩn tay hay sản phẩm dùng trực tiếp trên cơ thể.
(c) Đúng, độ cồn = 1100.96%/1500 = 70,4°
(d) Sai, triclosan có nhóm -OH gắn trực tiếp vào vòng benzene nên thuộc -OH phenol. Tính sát khuẩn cao là do tổ hợp vai trò của cả -Cl và -OH phenol này.